Hint-Avrupa dil ailesinin bir üyesi olan Sidece’nin Anadolu kökenli Luvi dilleriyle benzer olduğu bilinmektedir. Temel kelime dağarcığı Anadolu izlerini taşır; ancak Hellence’den aldığı kelimeler de bulunmaktadır. 

Hellence “nar” anlamı taşıyan Side antik kenti, Antalya kıyılarında bir yarımada üzerinde yer alır. Antik kaynaklara göre, Hellenler’in Aiol kolu tarafından kurulmuştur. Side’ye gelen bu Hellen kolonistlerin zamanla, kendi Hellen kökenli dillerinin yerine, bir Luvi dili olan Sidece konuşmaya başladıkları söylenir.

Bugüne kadar ele geçen Sidece metin uzunluğu, toplamda 450 harften azdır. Sikkeler üzerinde bulunan kısa Sidece yazıtlar, M.Ö. V. ve IV. yüzyıllara; taş üzerindeki yazıtlar ise büyük olasılıkla M.Ö. IV.-III. yüzyıllara tarihlidir. Şimdiye kadar yalnızca üç adet Sidece-Hellence kısa çift dilli yazıt bulunmuş olup, bunlar sayesinde, hem Sidece alfabenin büyük bir bölümü hem de diğer Sidece yazıtlar büyük oranda çözülebilmiştir.

Hint-Avrupa dil ailesinin bir üyesi olan Sidece’nin Anadolu kökenli Luvi dilleriyle benzer olduğu bilinmektedir. Temel kelime dağarcığı Anadolu izlerini taşır; ancak Hellence’den aldığı kelimeler de bulunmaktadır. Demir Çağı Pamphyliası’nda konuşulan Hellen lehçelerinden etkilenerek zenginleşen Sidece, çevresinde alfabe kullanan diğer dillerden tamamen farklı bir fonetik kullanmıştır. 

Athena’ya Adak Yazıtı     

Bulunduğu Yer: Side

Dili: Hellence-Sidece 

Tarihi: M.Ö. IV-III. yüzyıl

Malzemesi: Mermer

“Athenobios’un oğlu Artemon, (Tanrıça) Athena’ya şükran adakları (bunu adadı).”

1914’te Side’de yapılan kazılar sırasında İtalyan Paribeni ve Romanelli tarafından bulunan bu yazıt 80’li yıllarda Johannes Nollé tarafından yeniden okunmuştur.  

Diğer Anadolu Dilleri

© Rezan Has Müzesi / Tüm hakları saklıdır.