Karca yazılmış metinlerin en eskileri Mısır’da Abu Simbel, Abydos, Memphis ve Sakkara’da ortaya çıkmıştır. Bunun nedeni, Mısır Firavunu Psammethikos için Mısır’da paralı asker olarak görev yapan Karialı askerlerdir.

Bugün Anadolu’nun güneybatısına ( Muğla civarı) denk gelen bölgede yaşamış Karyalıların konuştuğu ve yazdığı dil olan Karca; aynı dönemde yaşayan Hellenler tarafından kaba ve anlaşılmaz olarak görülüyordu. Karca’yı Hellenlere bu şekilde gösteren ise olasılıkla harflerin ses değerlerinin oldukça farklı olmasıydı. Hellence’deki P harfi (rho), Karca’da Ş’ye, D – I’ya, K – T’ye, E – Ü’ye denk geliyordu. Hellence’deki K harfi (kappa) ya da π (pi) harfleri ise Karca’da yoktu. Bu nedenle kafaları karışan Hellenler olasılıkla Karyalıları anlamakta zorluk çekiyorlardı.

M.Ö. VII. yüzyıldan IV. yüzyıla kadar tarihlenen pek çok Karca yazıt bulunmuştur. Karya dilinde yazılmış metinlerin en eskileri Karia Bölgesi’nde değil, Mısır’da Abu Simbel, Abydos, Memphis ve Sakkara’da ortaya çıkmıştır. Bunun nedeni, Mısır Firavunu Psammethikos için Mısır’da paralı asker olarak görev yapan Karialı askerlerdi. Genellikle kutsal alanların duvarlarında yazılan grafittiler ile adak eşyaları ve mezar hediyeleri üzerine yazılmış isimlerden oluşan bu yazıtların, en eski Karca yazıtlar olduğunu söylemek mümkündür.

Onurlandırma Steli    

Bulunduğu Yer: Dalyan (Muğla)

Dili: Karca-Hellence 

Tarihi: M.Ö. 320

Malzemesi: Mermer

Fethiye Müzesi Koleksiyonu

İlk 18 satırı Karca, sonraki bir satırı Hellence olarak günümüze ulaşan ve içeriğinden iki Atinalı’ya vatandaşlık hakkı verildiği anlaşılan Karca-Hellence çift dilli bu yazıt, Karca’nın halen yaşayan resmi dil olduğunu göstermektedir. Bu yazıt aynı zamanda Karca dilinin kısmen çözülmesini de sağlamıştır. Anadolu dilleri ile bağlantı kurulabilecek Karca’daki birçok kelimenin anlamı hala bilinmemekte olup metinlerin çevrilmesindeki zorluklar devam etmektedir.

Diğer Anadolu Dilleri

© Rezan Has Müzesi / Tüm hakları saklıdır.