M.Ö. XVIII. yüzyılda Anadolu’daki  Kuşşara (Alacahöyük) ve Neşa (Kültepe) şehirlerinin kralı olan Anitta’ya ait metinler, Hattuşa’da bulunan en eski tarihli Hitit çivi yazısı ile yazılmış belgelerdir. Bu tablette Anitta; Kuşşara şehri kralı olan babası Pithana zamanında Neşa şehrinin nasıl ele geçirildiğini anlatır. 

Merkezi Anadolu’da M.Ö. XVII. yüzyılda kurulan Hitit devletinin resmi dili olan Hititçe Hint-Avrupa dil ailesinin köken olarak bilinen ilk ve en eski üyesidir. Hitit ismi, Tevrat’ta 48 kez görünen İbranice hēt. kökünden türemiştir. M.Ö. XVII-XII. yüzyıllar arasına ait, çoğunluğu kültle ilgili olmak üzere 30.000 kadar Hitit çivi yazısıyla yazılmış tablet bulunmaktadır. Çivi ve hiyeroglif yazı sistemini kullanan Hititler, tabletleri çivi yazısıyla; mühür, kaya anıtı ve taş blokları ise hiyeroglif yazısı ile yazmaktaydılar. Assur-Babil veya Akkad çivi yazısının bir türevi olarak gelişen Hitit çivi yazısında 375 temel çiviyazısı işareti bulunmaktadır. Hititler, Babilliler’den kendi Hint-Avrupa dillerine adapte ettikleri hece sistemli çivi yazısında: “b, d, g, h, k, l, m, n, p, r, s, t, w, y” gibi 18 tane konsonant (sessiz) ve “a, e, i, u” gibi 4 tane vokal (sesli) vardır.

Puduhepa Mührü  

Bulunduğu Yer: Hattuşa (Çorum)

Dili: Anadolu Hiyeroglifi ile çivi yazısı 

Tarihi: M.Ö. XIII. yüzyıl

Malzemesi: Kil

Çorum Arkeoloji Müzesi Koleksiyonu

Hitit İmparatorluk Çağı’na ait olan mühür baskısının iç yüzeyinde kanatlı güneş kursu altında büyük kral III. Hattuşili’nin hiyeroglifi, karşısında ise kraliçe Puduhepa’nın ismi ve unvanı yer alır. Mührün etrafını tek sıra çivi yazısı çevreler. Kralla eşit haklara sahip olan Hurri kökenli kraliçe Puduhepa, başta hukuki olmak üzere; adli ve dini görevleri aktif bir şekilde yönetmiştir.

Anitta Tableti   

Bulunduğu Yer: Hattuşa (Çorum) 

Dili: Hititçe 

Tarihi: M.Ö. XVIII

Malzemesi: Kil

İstanbul Arkeoloji Müzeleri Koleksiyonu

…“Bu sözleri şehrimin kapısındaki bir tablete [yazdım]. Gelecekte kimse bu tablete zarar vermeyecek. Her kim zarar verirse [Neşa’nın] düşmanı olur.”…
…“Ama sonra açlıktan kırıldığında, onların tanrıçası Halmasuit bana (şehri) teslim etti ve ben onu bir gece baskınıyla aldım. Toprağına yaban otu ektim. Benden sonra kim kral olur ve Hattuşa’yı tekrar iskan ederse, gökyüzünün Fırtına Tanrısı onu çarpsın.”…

M.Ö. XVIII. yüzyılda Anadolu’daki  Kuşşara (Alacahöyük) ve Neşa (Kültepe) şehirlerinin kralı olan Anitta’ya ait metinler, Hattuşa’da bulunan en eski tarihli Hitit çivi yazısı ile yazılmış belgelerdir. Bu tablette Anitta; Kuşşara şehri kralı olan babası Pithana zamanında Neşa şehrinin nasıl ele geçirildiğini anlatır. 

Diğer Anadolu Dilleri

© Rezan Has Müzesi / Tüm hakları saklıdır.